1. Lọc gió động cơ – “Lá phổi” của xe
Vai trò
- Ngăn chặn tạp chất: Lọc sạch bụi bẩn, cát, sạn, rác nhỏ trong không khí trước khi đưa vào buồng đốt.
- Tối ưu hiệu suất đốt cháy: Đảm bảo tỷ lệ hòa khí (giữa gió và nhiên liệu) luôn ở mức lý tưởng.
- Hậu quả nếu bị nghẹt: Xe bị thiếu oxy, dẫn đến khó nổ, hao xăng, xả khói đen và công suất động cơ giảm rõ rệt.
Chu kỳ bảo dưỡng chuẩn
- Vệ sinh định kỳ: Mỗi 5.000 km (dùng khí nén thổi sạch bụi).
- Thay mới hoàn toàn: Sau mỗi 20.000 km (hoặc sớm hơn nếu xe thường xuyên chạy trong môi trường nhiều bụi bặm, công trường).
Quy trình tự thay/vệ sinh nhanh tại nhà
- Mở nắp capo và tìm hộp lọc gió: Thường là hộp nhựa màu đen nằm ngay bên cạnh động cơ.
- Mở các lẫy khóa: Dùng tay gạt hoặc dùng tuốc nơ vít mở các chốt giữ nắp hộp.
- Lấy lọc gió cũ ra: Kiểm tra độ bẩn. Nếu chỉ bám bụi nhẹ thì dùng súng xịt hơi (xịt từ trong ra ngoài) để vệ sinh. Nếu thấy nếp gấp rách hoặc bám két đen, dầu mỡ thì phải thay mới.
- Lau sạch hộp lọc: Dùng khăn sạch lau hết bụi bẩn bên trong hộp nhựa trước khi lắp lọc gió trở lại.
- Đóng nắp và cài lại lẫy: Đảm bảo nắp hộp khít hoàn toàn để không hở gió.
2. Lọc dầu (Lọc nhớt) – “Quả thận” lọc máu cho động cơ
Vai trò
- Lọc sạch chất cặn: Giữ lại các mạt kim loại sinh ra từ quá trình ma sát của các chi tiết máy, muội than và cặn bẩn trong nhớt.
- Bảo vệ chi tiết máy: Đảm bảo dầu đi bôi trơn các trục cam, tay biên luôn sạch, tránh gây xước lòng xi-lanh hay làm mòn động cơ.
Chu kỳ thay thế chuẩn
- Quy tắc vàng: Thay sau 2 lần thay dầu động cơ (hoặc thay mới sau mỗi 10.000 km).
- Không nên tiếc chi phí thay lọc dầu vì giá thành bộ phận này khá rẻ nhưng nếu để tắc, van an toàn sẽ mở làm dầu bẩn chảy ngược thẳng vào động cơ, gây tác hại cực kỳ lớn.
Quy trình thay lọc dầu tiêu chuẩn (Nên làm tại gara)
- Xả dầu cũ: Kích xe lên, mở ốc xả dưới đáy các-te để tháo sạch dầu động cơ cũ.
- Tháo lọc dầu cũ: Dùng vam tháo lọc chuyên dụng để vặn lọc dầu cũ ra (lưu ý lót khay hứng vì dầu thừa trong lọc sẽ chảy ra ngoài).
- Chuẩn bị lọc dầu mới: Thoa một lớp dầu nhớt sạch lên vòng gioăng cao su của lọc mới để tăng độ kín khít và giúp việc tháo lắp lần sau dễ dàng hơn.
- Lắp lọc mới: Vặn lọc dầu mới vào bằng tay cho đến khi khít, sau đó dùng vam siết nhẹ thêm khoảng 1/4 đến 3/4 vòng. Lưu ý: Không siết quá chặt làm hỏng gioăng cao su.
- Châm nhớt mới và kiểm tra: Châm đủ lượng nhớt quy định, nổ máy khoảng 1-2 phút rồi tắt máy, kiểm tra xem có bị rò rỉ quanh cổ lọc hay không.
Việc tuân thủ đúng quy trình bảo dưỡng hai chi tiết nhỏ này là cách đơn giản và tiết kiệm nhất để tránh được những ca đại tu máy tốn kém hàng chục triệu đồng.